Depresyon Testi (PHQ-9): Depresyonda mıyım?

Depresyon Testi Nedir?

Depresyon testi, depresyonla ilişkili belirtilerin varlığını ve şiddetini ölçen standart bir öz-bildirim ölçeğidir. Kişinin kendi cevaplarına dayanır ve bir uzmana başvurmanın gerekip gerekmediğine dair ilk fikri verir; tek başına tanı koymaz.

Bu sayfada kullanılan PHQ-9 (Patient Health Questionnaire-9), Kroenke, Spitzer ve Williams tarafından 2001 yılında geliştirilmiştir. Dokuz sorusu, depresyonun tanı ölçütlerinde yer alan dokuz temel belirtiyle birebir örtüşür: ilgi kaybı, çökkün ruh hali, uyku ve iştah değişiklikleri, yorgunluk, değersizlik duyguları, dikkat güçlüğü, psikomotor değişiklikler ve ölüm düşünceleri.

PHQ-9'un Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır ve Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmetlerinden psikoterapi kliniklerine kadar pek çok yerde tarama amacıyla kullanılır.

Depresyon Testi Nasıl Yapılır?

Testi yapmak için son iki haftanızı düşünerek her soruda size en uygun sıklığı seçmeniz yeterlidir. Doğru ya da yanlış cevap yoktur; ne kadar dürüst cevap verirseniz sonuç o kadar anlamlı olur.

• check_circleSakin bir ortamda, acele etmeden başlayın.
• check_circleHer soruda yalnızca son 14 günü düşünün; geçmiş yılları değil.
• check_circle"Hiç", "Birkaç gün", "Günlerin yarısından fazlasında" ve "Hemen her gün" seçeneklerinden birini işaretleyin.
• check_circle9 soruyu tamamladığınızda puanınız ve kısa bir yorum otomatik olarak gösterilir.
• check_circleDilerseniz sonucunuzu cevaplarınızla birlikte WhatsApp üzerinden uzmanla paylaşabilirsiniz.

Depresyon Testi Soruları Nelerdir?

Depresyon Testi, Hasta Sağlığı Anketi-9 (Patient Health Questionnaire-9) temel alınarak hazırlanmış 9 sorudan oluşur. Son 2 hafta içinde aşağıdaki sorunlardan ne sıklıkla rahatsız oldunuz?

1. 1Bir şeyler yapmaya karşı ilgi duymama veya bunlardan zevk alamama
2. 2Kendini çökkün, depresif ya da umutsuz hissetme
3. 3Uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte güçlük çekme ya da çok fazla uyuma
4. 4Yorgun hissetme ya da enerjinin çok az olması
5. 5İştahsızlık ya da aşırı yemek yeme
6. 6Kendini kötü hissetme; başarısız olduğunu ya da kendini veya aileni hayal kırıklığına uğrattığını düşünme
7. 7Gazete okuma veya televizyon izleme gibi şeylere dikkatini vermekte güçlük çekme
8. 8Başkalarının fark edebileceği kadar yavaş hareket etme ya da konuşma; veya tam tersi, her zamankinden çok daha huzursuz ve kıpır kıpır olma
9. 9Ölmüş olmanın daha iyi olacağını düşünme ya da kendine bir şekilde zarar verme düşünceleri

Cevap seçenekleri: Hiç, Birkaç gün, Günlerin yarısından fazlasında, Hemen her gün.

Depresyon Testi Sonuçları Nasıl Yorumlanır?

PHQ-9 toplam puanı 0 ile 27 arasında değişir. Puan yükseldikçe depresif belirtilerin şiddeti artar; 10 ve üzeri puanlar klinik açıdan dikkate alınması gereken bir düzeye işaret eder.

Toplam puandan bağımsız olarak 9. soruya (ölüm ya da kendine zarar verme düşünceleri) "Hiç" dışında bir cevap verdiyseniz, bu durum mutlaka bir uzmanla konuşulmalıdır.

• check_circle0–4 puan: Belirgin depresif belirti yok
• check_circle5–9 puan: Hafif düzeyde belirtiler
• check_circle10–14 puan: Orta düzeyde belirtiler
• check_circle15–19 puan: Orta-ağır düzeyde belirtiler
• check_circle20–27 puan: Ağır düzeyde belirtiler

Depresyonda Olduğumu Nasıl Anlarım?

En az iki hafta boyunca, günün büyük kısmında çökkün hissediyor ya da eskiden keyif aldığınız şeylerden zevk alamıyorsanız ve buna uyku, iştah, enerji veya dikkat değişiklikleri eşlik ediyorsa depresyon yaşıyor olabilirsiniz.

Herkes zaman zaman üzgün, isteksiz ya da yorgun hissedebilir. Depresyonu sıradan bir moral bozukluğundan ayıran şey; belirtilerin süresi, yoğunluğu ve hayatı ne kadar etkilediğidir. İşe ya da okula gitmek zorlaşıyor, sevdiğiniz insanlardan uzaklaşıyor, sabahları yataktan çıkmak büyük bir çaba gerektiriyorsa bu sinyalleri ciddiye almanız gerekir.

Kendinize şu soruları sorabilirsiniz: Son zamanlarda geleceğe dair umudum azaldı mı? Eskiden sevdiğim aktiviteler artık anlamsız mı geliyor? Kendimi sürekli suçluyor ya da yetersiz mi hissediyorum? Bu soruların çoğuna "evet" diyorsanız yukarıdaki test iyi bir başlangıç noktasıdır.

Depresyonun Belirtileri Nelerdir?

Depresyonun temel belirtileri çökkün ruh hali ve ilgi-zevk kaybıdır. Bunlara uyku ve iştah değişiklikleri, yorgunluk, değersizlik ya da suçluluk duyguları, odaklanma güçlüğü ve ölüm düşünceleri eşlik edebilir.

• check_circleGünün büyük bölümünde süren üzüntü, boşluk ya da umutsuzluk hissi
• check_circleHobilere, insanlara ve günlük aktivitelere karşı ilgi kaybı
• check_circleUykusuzluk ya da normalden çok daha fazla uyuma
• check_circleİştahta ve kiloda belirgin değişiklik
• check_circleDinlenmeye rağmen geçmeyen yorgunluk
• check_circleKendini değersiz, yetersiz ya da suçlu hissetme
• check_circleKarar vermekte ve odaklanmakta güçlük
• check_circleHuzursuzluk ya da belirgin yavaşlama
• check_circleÖlüm ya da yaşamın anlamsızlığı üzerine sık düşünceler

Depresyon Neden Olur?

Depresyonun tek bir nedeni yoktur; genetik yatkınlık, beyin kimyası, kronik stres, kayıp ve travmalar, olumsuz düşünce kalıpları ve sosyal destek eksikliği gibi pek çok etken bir araya gelerek ortaya çıkar.

Ayrılık, yas, işsizlik ya da taşınma gibi büyük yaşam olayları depresyonu tetikleyebilir; ancak bazen belirgin bir neden olmadan da başlayabilir. Bu durum kişinin "zayıf" olduğunu göstermez. Depresyon, tıpkı bedensel hastalıklar gibi tedavi edilebilen yaygın bir ruh sağlığı sorunudur.

Depresyondan Nasıl Çıkarım?

Depresyondan çıkmanın en etkili yolu profesyonel destek almaktır. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi kanıta dayalı psikoterapiler, gerektiğinde psikiyatrik tedaviyle birlikte, depresyonun tedavisinde yüksek başarı oranına sahiptir.

Terapiye ek olarak günlük hayatta yapabileceğiniz küçük adımlar da iyileşmeyi destekler. Önemli olan bu adımları kendinizi zorlamadan, küçük hedeflerle atmaktır.

• check_circleUyku saatlerinizi düzenli tutmaya çalışın.
• check_circleGünde 20-30 dakikalık yürüyüş gibi hafif fiziksel aktiviteler ekleyin.
• check_circleKeyif ya da başarı hissi veren küçük aktiviteleri planlayın.
• check_circleGüvendiğiniz biriyle nasıl hissettiğinizi paylaşın.
• check_circleAlkol ve uyarıcı madde kullanımını azaltın.
• check_circleKendinize karşı eleştirel iç sesinizi fark edin ve daha şefkatli bir dil deneyin.

Depresyon İçin Ne Zaman Psikoloğa Gitmeliyim?

Belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa, iş, okul ya da ilişkilerinizi etkiliyorsa veya testte 10 ve üzeri puan aldıysanız bir psikologla görüşmeniz önerilir. Ölüm ya da kendine zarar verme düşünceleri varsa beklemeden destek alın.

Erken destek almak, depresyonun derinleşmesini ve tekrarlamasını önler. İlk görüşmede yaşadıklarınız ayrıntılı olarak değerlendirilir ve size uygun bir terapi planı birlikte oluşturulur.

Sık Sorulan Sorular